Vorige pagina.



De Macmillan bicycle               1839 

  De eerste toepassing van hefbomen, als middel van 
voortbeweging der vélocipede, is van de Schot 
Kirkpatrick Macmillan te Courthill, Dumfriesshire in 
het jaar 1839. 

  Hij was smid, een man zonder wetenschappelijke 
opleiding, die niettemin het belangrijkste mechanische 
principe op het gebied der voortbeweging creëerd. 
Geen practische man, want hij nam b.v. geen patent 
op zijn merkwaardige vinding, integendeel, iedereen 
kon van hem alle bijzonderheden krijgen en daaraan 
zal ook wel de machine van de Schotse kuiper Gavin
 DalzeIl haar ontstaan te danken hebben. Die verscheen 
n.l. enkele jaren later. Memoreren we dat Macmillan
 geboren werd in 1810 en in 1878 overleed en Gavin 
Dalzeil van 29/8 1811 tot 14/61863 te Lesmahagow 
leefde. 

  "Daft Pete", gekke Piet, zoals Macmillan in de 
wandeling werd genoemd (hii was ook tandarts!) begon 
op 26-jarige leeftijd aan zijn vinding in zijn smederij te 
Courthill bij Penpont. Die smederij is er nog en een 
bordje in de gevel vermeldt: "Here the first bicycle was 
made about 1840 by Kirkpatrick Macmillan". 

  "Daft Pete" maakte zijn voorwiel 32 inch hoog zijn 
achterwiel 42,5 inch. De wielbasis bedroeg 48 inch. 
De cranks aan het achterwiel waren 6,5 inch lang, 
dezelfde lengte dus aIs die van het tegenwoordige rijwiel.
De machine was grotendeels van hout. Toen hij er voor 
het eerst mee uitreed, riepen de mensen: "Daar komt de 
duivel aan op wielen door de lucht vliegend '. Maar de 
kinderen, minder bevreesd, liepen hem na en toen hij 
een meisje overreed, kreeg Macmillan op 8 juni l842 de 
eerste straf op rijwielverkeersgebied, toen hij zijn rit naar 
Glasgow volbracht. De politierechter van Gorbars Politie 
Hof te Glasgow, legde hem een boete van 5 Shilling op 
"voor het rijden op zo'n helse machine langs 's Heren 
wegen en in een tempo van enige kilometers per uur". 
Macmillan was een zwaargebouwd man en daaraan 
schreef men het toe, dat hij die zware machine zo goed 
kon berijden en er vrij lange tochten mee kon maken. 
Zijn tempo bedroeg ongeveer 8 a 9 mijl per uur. 
Op 21 April 1939, dus ongeveer 100 jaar later, maakten
25 vooraanstaanden in de Engelse rijwielbranche, per
rijwiel een tocht door Wales, ter herinnering aan 
Macmillan's tocht van 6 Juni 1842 naar Glasgow en dus 
aan het 100-jarig bestaan van het rijwiel.